🚂 เอกสารโครงข่ายรางหรือทางเฉพาะ 2569

การรถไฟแห่งประเทศไทย — State Railway of Thailand

Report Summary: Access Conditions · Capacity Allocation · Infrastructure Charges
📋

บทที่ 3: เงื่อนไขในการเข้าใช้โครงข่าย

หน้า 19-21

📌 สรุป

กำหนดข้อกำหนดด้านกฎหมาย เทคนิค และความปลอดภัยสำหรับผู้ประกอบกิจการเดินรถขนส่งทางรางที่ต้องการเข้าใช้โครงข่าย รฟท. ต้องทำสัญญาการเข้าใช้ราง (Track Access Agreement) ก่อนยื่นขอใบอนุญาตจากอธิบดีกรมการขนส่งทางราง

🔄 ขั้นตอนการเข้าใช้โครงข่าย

ทำสัญญาเข้าใช้ราง
(Track Access Agreement)
→
ยื่นขอใบอนุญาต
จากอธิบดีกรมขนส่งทางราง
→
ผ่านการตรวจสอบ
และทดสอบการเดินรถ
→
ได้รับสิทธิเข้าใช้
โครงข่าย

👍 สิทธิของผู้ประกอบกิจการ

  • ใช้โครงข่ายรางและโครงสร้างพื้นฐานเพื่อทำการเดินรถตามหนังสือแสดงสิทธิในเส้นทางและเวลาการเดินรถ
  • ใช้ย่านสถานีเพื่อรับ-ส่งผู้โดยสาร หรือใช้พื้นที่ยกขนสินค้า/ลานกองเก็บตู้สินค้า
  • ใช้บริการเพิ่มเติมตามที่ตกลงกัน

👎 หน้าที่ของผู้ประกอบกิจการ

  • ดำเนินการเดินรถตามเส้นทางและเวลาที่ได้รับอนุญาต
  • ปฏิบัติตามสัญญาการร่วมใช้ราง
  • ปฏิบัติตามกฎหมาย กฎ ข้อบังคับ ของ รฟท. และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

👷 ข้อกำหนดพนักงานผู้ประจำหน้าที่

≥ 2 คน
พนักงานต่อขบวนรถ
1
พนักงานขับรถ
(ต้องมีใบอนุญาต)
1
ช่างเครื่อง
(ผ่านการรับรอง)

พนักงานขับรถ: ต้องได้รับใบอนุญาตผู้ประจำหน้าที่จากอธิบดีกรมการขนส่งทางราง ตามมาตรา 94 พ.ร.บ.การขนส่งทางราง พ.ศ. 2568 และผ่านการรับรองจาก รฟท.
ช่างเครื่อง: ต้องผ่านการรับรองจาก รฟท. ตามข้อกำหนดและระเบียบที่กำหนด

🛡️ การประกันภัย

  • คุ้มครองความเสียหายต่อชีวิตและร่างกายของผู้โดยสารและผู้ใช้บริการ
  • คุ้มครองความเสียหายต่อ รฟท. ตามหลักเกณฑ์ในสัญญาการเข้าใช้งาน

⚠️ สินค้าอันตราย (Dangerous Goods)

อนุญาตขนส่ง 4 ประเภทจาก 9 ประเภทของ UN:

ประเภท 1: วัตถุระเบิด ประเภท 2: ก๊าซ ประเภท 3: ของเหลวไวไฟ ประเภท 9: วัตถุอันตรายอื่น ๆ

ต้องปฏิบัติตามใบแทรกที่ 997 ของสมุดอัตราสินค้าเล่ม 1 พ.ศ. 2495

📊

บทที่ 4: การจัดสรรความจุทาง ตารางเวลา และเส้นทาง

หน้า 22-27

📌 สรุป

รฟท. จัดสรรความจุทาง ตารางเวลา และเส้นทาง บนพื้นฐานความเป็นกลาง โปร่งใส และไม่เลือกปฏิบัติ แสดงข้อมูลความจุทางคงเหลือของแต่ละช่วงเส้นทางเพื่อช่วยผู้ร่วมใช้รางเลือกเส้นทางและเวลาที่ว่างอยู่

4 สาย
สายหลัก (เหนือ/ตะวันออกเฉียงเหนือ/ตะวันออก/ใต้)
4,073.20 กม.
ระยะทางรวมทั้งหมด
47 จังหวัด
ครอบคลุมพื้นที่

📈 ความจุทางคงเหลือ — สายเหนือ

📋 สายเหนือ — ความจุทางคงเหลือ

ระหว่างสถานี ประเภททาง ระยะทาง (กม.) สูงสุด (ขบวน/วัน) ปัจจุบัน (ขบวน) คงเหลือ (ขบวน/วัน)

📅 กำหนดการจัดสรรสิทธิในเส้นทางและเวลาการเดินรถ (Slot Allocation Schedule)

มี.ค.
ผู้ประสงค์เข้าร่วมใช้รางยื่นความประสงค์เป็นหนังสือต่อ รฟท.
พ.ค.
ฝ่ายปฏิบัติการเดินรถ รฟท. รวบรวมข้อมูล จัดทำและนำเสนอรายงานต่อผู้ว่า รฟท.
มิ.ย.
ผู้ว่า รฟท. พิจารณาเห็นชอบและแต่งตั้งคณะกรรมการคัดเลือกผู้ร่วมใช้ราง
ก.ค.
ประกาศรายชื่อผู้ยื่นคำขอที่มีคุณสมบัติครบถ้วน
ส.ค. - พ.ย.
คณะกรรมการคัดเลือกออกประกาศเชิญชวน ดำเนินการพิจารณาและรายงานเสนอผู้ว่า รฟท.
พ.ย.
รฟท. พิจารณาคำขอและจัดสรร Slot พร้อมแจ้งผล (ต้องจัดสรรให้ได้มากที่สุด)
ธ.ค.
รฟท. และผู้ได้รับการคัดเลือกเข้าทำสัญญาการเข้าใช้ราง และประกาศ Master Working Timetable

📄 เอกสารที่ต้องยื่นขอจัดสรรสิทธิ

ข้อเสนอทางด้านคุณสมบัติ

  • เอกสารแสดงคุณสมบัติ (ทะเบียนนิติบุคคล/รายชื่อกรรมการ/ผู้ถือหุ้น)
  • หลักฐานฐานะทางการเงินและ/หรืองบการเงินย้อนหลัง 5 ปี
  • ประวัติและสถิติการประกอบกิจการเดินรถ

ข้อเสนอทางเทคนิค

  • แผนการเดินรถและจำนวน Slot ที่ยื่นขอ
  • ประเภทการให้บริการ (ผู้โดยสาร/สินค้า)
  • รายละเอียดรถจักรและล้อเลื่อน
  • แผนธุรกิจและการประมาณการ
  • แผนบริหารจัดการด้านความปลอดภัย
💰

บทที่ 5: ค่าใช้ประโยชน์จากรางและค่าบริการอื่น ๆ

หน้า 35-42

📌 สรุป

กำหนดอัตราค่าใช้ประโยชน์จากราง (Track Access Charge) และค่าบริการอื่น ๆ ที่ผู้ประกอบกิจการต้องชำระเพื่อเข้าใช้โครงข่าย แบ่งเป็น 2 ประเภท: บริการพื้นฐาน (รวมในค่าใช้ประโยชน์จากราง) และบริการเพิ่มเติม (คิดเพิ่มเติม)

🅰️ บริการพื้นฐาน (Basic Services)

รวมอยู่ในค่าใช้ประโยชน์จากรางแล้ว ไม่เรียกเก็บเพิ่มเติม:

  • สิทธิการใช้โครงสร้างพื้นฐาน (ทางวิ่ง ทางหลีก ทางตัน ทางเชื่อมต่อ)
  • การใช้สถานีรับ-ส่งผู้โดยสาร
  • การใช้พื้นที่ยกขนสินค้าและลานกองเก็บตู้สินค้า (CY)
  • ระบบอาณัติสัญญาณและโทรคมนาคม
  • การควบคุมและบริหารจัดการการเดินรถ

🅱️ บริการเพิ่มเติม (Additional Services)

คิดเพิ่มเติมตามอัตราที่ตกลง:

  • ปฏิบัติการ: พนักงาน ลากจูง สับเปลี่ยน กู้เหตุ ตรวจสอบรถ
  • เชื้อเพลิง: น้ำมันเชื้อเพลิง เติมน้ำ
  • ซ่อมบำรุง: ซ่อมรถจักร ค่าเช่าทางหลีก (>60 นาที)
  • บริการ: ขายตั๋ว เช่ารถ/พื้นที่สถานี/ทำความสะอาด
  • นอกเส้นทาง: ไปโรงซ่อม/โรงเก็บ/จุดเติมนอกเส้นทาง

🚃 อัตราค่าใช้ประโยชน์จากราง — รถโดยสาร (ตารางที่ 5.1)

50 ฿
รถโดยสารร่วมบริการ
ต่อคันต่อกิโลเมตร
ขั้นต่ำ 4 คัน/ขบวน
77 ฿
รถท่องเที่ยวร่วมบริการ
ต่อคันต่อกิโลเมตร
ขั้นต่ำ 4 คัน/ขบวน
ค่าใช้ประโยชน์จากราง = อัตรา × จำนวนรถโดยสารในขบวน × ระยะทาง (กม.)

🚛 อัตราค่าใช้ประโยชน์จากราง — รถสินค้า

0.2065 ฿
ต่อตัน-กิโลเมตร
(อาจเปลี่ยนแปลงตามต้นทุนและเงินเฟ้อ)

💳 วิธีการชำระเงิน

  • ใบแจ้งหนี้: ออกทุกวันที่ 5 ของเดือน
  • กำหนดชำระ: ภายในวันที่ 25 ของเดือนเดียวกัน
  • คัดค้าน: แจ้งลายลักษณ์อักษรภายใน 15 วัน
  • ดอกเบี้ยผิดนัด: 15% ต่อปี
  • ค่าติดตามทวงถาม: ชำระค่าธรรมเนียมการจัดการ

⛔ มาตรการกรณีค้างชำระ

3 เดือน ระงับสิทธิ (Suspension) หยุดใช้เส้นทาง/Slot + บริการเพิ่มเติมทั้งหมด
6 เดือน ยกเลิกสิทธิ (Revocation) ยกเลิกถาวร นำ Capacity กลับจัดสรรใหม่

⏱️ มาตรการชดเชยกรณีความล่าช้า

Net Compensation = Σ(LOj − LSRTj) × C
LOj = นาทีล่าช้าความรับผิดชอบของผู้ประกอบกิจการ
LSRTj = นาทีล่าช้าความรับผิดชอบของ รฟท.
j = ขบวนรถที่ล่าช้าเกินเกณฑ์ที่ยอมรับได้
C = อัตราค่าชดเชยความล่าช้า (ระบุในสัญญา)

การแบ่งความรับผิดชอบ

🚂
ผู้ประกอบกิจการ
  • ออกจากต้นทางล่าช้า
  • ยกเลิกโดยไม่แจ้ง
  • รถจักร/บุคลากรบกพร่อง
🏗️
รฟท.
  • ความเร็วจากสภาพทาง
  • ระบบอาณัติสัญญาณบกพร่อง
  • ผิดพลาดบริหารจัดการจราจร
⚖️
ร่วม/สุดวิสัย
  • ทั้งสองฝ่าย: 50/50
  • ภัยธรรมชาติ / นอกเหนือการควบคุม
  • คำสั่งเจ้าพนักงาน / สมบัติวิสัย

🔄 กระบวนการสรุปค่าชดเชย

บันทึกข้อมูล
เวลาถึง/ออกที่จุดตรวจวัด
→
คำนวณความล่าช้า
รวมตลอดเส้นทาง
→
จัดสรรความรับผิดชอบ
(ผู้ดำเนินการ / รฟท.)
→
คำนวณค่าชดเชย
สรุปทุกเดือน
→
รวมในใบแจ้งหนี้
หรือเครดิตเดือนถัดไป